Ngày 26/10/2026, Trung tâm Đào tạo hạt nhân – Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đã long trọng tổ chức Lễ bảo vệ luận án tiến sĩ cấp Viện cho nghiên cứu sinh Nguyễn Hoàng Phúc, chuyên ngành Vật lý nguyên tử và hạt nhân (mã số 9.44.01.06).
Luận án có tên: “Nghiên cứu xác định sơ đồ mức, mật độ mức và hàm lực bức xạ của hạt nhân 182Ta sử dụng phương pháp phổ gamma nối tầng”, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học tận tâm của PGS.TS. Nguyễn Ngọc Anh và TS. Trương Văn Minh.
Buổi Lễ có sự tham dự của nhiều nhà khoa học và lãnh đạo: TS. Đặng Anh Tuấn – Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đồng Nai, bà Trần Thị Kim Oanh – Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo hạt nhân cùng đại diện tập thể cán bộ hướng dẫn, bạn bè và người thân của nghiên cứu sinh.
Dưới sự chủ trì của PGS.TS. Phạm Đức Khuê, Hội đồng đánh giá đã xem xét toàn diện quá trình đào tạo, kết quả học tập, hoạt động nghiên cứu khoa học và những đóng góp chuyên môn của nghiên cứu sinh trong thời gian thực hiện đề tài. Các thành viên Hội đồng đánh giá luận án được chuẩn bị công phu, có giá trị khoa học rõ rệt và đạt được nhiều kết quả mới trong lĩnh vực vật lý hạt nhân thực nghiệm.
NCS Nguyễn Hoàng Phúc trình bày tóm tắt luận án
Luận án tập trung chính vào việc nghiên cứu sơ đồ mức (SĐM), mật độ mức (MĐM) và hàm lực bức xạ (HLBX) của hạt nhân 182Ta sử dụng phổ phân rã gamma nối tầng từ phản ứng 181Ta(nth, γ) với nguồn neutron từ lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Đây là hướng nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong vật lý hạt nhân thực nghiệm bởi các thông tin về sơ đồ mức, mật độ mức và hàm lực bức xạ đóng vai trò nền tảng trong việc hiểu bản chất cấu trúc hạt nhân, đồng thời phục vụ cho các tính toán liên quan đến công nghệ hạt nhân, vật lý lò phản ứng và dữ liệu hạt nhân ứng dụng. Đối tượng của luận án là hạt nhân 182Ta chưa được nghiên cứu trong nước, các dữ liệu hiện có trong thư viện dữ liệu quốc tế ENSDF vẫn còn hạn chế về số lượng mức năng lượng và thông tin spin. Trong khi đó, đây là đối tượng chưa được nghiên cứu bằng phương pháp này tại Việt Nam. Vì vậy, luận án vừa có tính mới về mặt học thuật, vừa góp phần bổ sung những dữ liệu thực nghiệm cần thiết cho cộng đồng nghiên cứu hạt nhân.
Một trong những kết quả đáng chú ý của luận án là việc hoàn thiện chương trình và thuật toán hiệu chỉnh hiện tượng trôi phổ gamma, góp phần nâng cao độ chính xác của quá trình xử lý số liệu thực nghiệm. Kết quả này đã được công bố trên tạp chí Journal of Physics: Conference Series.
Từ việc phân tích 202 cặp chuyển dời gamma nối tầng, nghiên cứu sinh đã sắp xếp được 157 cặp chuyển dời và xây dựng sơ đồ mức riêng phần gồm 67 chuyển dời sơ cấp cùng 157 chuyển dời thứ cấp. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất bổ sung nhiều mức năng lượng và chuyển dời gamma chưa có trong cơ sở dữ liệu ENSDF.
Đặc biệt, nghiên cứu đã xác định duy nhất giá trị spin cho 25 mức năng lượng và thu hẹp khoảng giá trị spin đối với 15 mức khác. Đây là những đóng góp có ý nghĩa đối với việc hoàn thiện dữ liệu cấu trúc của hạt nhân ^182Ta. Kết quả nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí quốc tế Nuclear Physics A.
Bên cạnh đó, luận án còn xây dựng được quy trình phân tích sử dụng phổ gamma nối tầng tương đối nhằm ràng buộc đồng thời mật độ mức và các thành phần hàm lực bức xạ E1, M1 thông qua phương pháp bình phương trung bình có trọng số. Từ dữ liệu thực nghiệm, nghiên cứu sinh đã nhận diện được dấu hiệu tăng cường của hàm lực bức xạ M1 tại vùng năng lượng gamma khoảng 2,5 MeV, có khả năng liên quan đến hiện tượng cộng hưởng cắt kéo (Scissors Resonance – SR), một vấn đề đang được quan tâm trong nghiên cứu cấu trúc hạt nhân hiện đại.
Các kết quả thu được đều được đối chiếu với cơ sở dữ liệu ENSDF và so sánh với những số liệu thực nghiệm quốc tế, trong đó có dữ liệu của nhóm nghiên cứu Oslo (Na Uy), nhằm kiểm chứng độ tin cậy và tính nhất quán của các kết luận khoa học.
Ngoài ra, trong khuôn khổ luận án, nghiên cứu sinh là tác giả đứng đầu ba công trình trên các tạp chí quốc tế và trong nước uy tín, gồm: 1 bài trên Nuclear Physics A (2025) về SĐM, 1 bài trên Journal of Physics: Conference Series (2026) về hoàn thiện quy trình/thuật toán hiệu chỉnh trôi phổ và 1 bài trên tạp chí Journal of Military Scienceand Technology (2026) về đánh giá một số mô hình HLBX dựa trên số liệu cường độ TSC thực nghiệm. Nuclear Physics A là tạp chí quốc tế uy tín lâu đời trong chuyên ngành Vật lý hạt nhân thuộc SCIE (Q2), trong khi đó Journal of Physics: Conference Series là tạp chí đăng các bài kỷ yếu hội nghị có phản biện thuộc Scopus (Q4). Các công bố này không chỉ khẳng định chất lượng và tính mới của kết quả nghiên cứu, mà còn góp phần nâng cao uy tín học thuật của luận án, tạo cơ sở khoa học vững chắc cho việc lan tỏa và ứng dụng các kết quả trong cộng đồng nghiên cứu hạt nhân quốc tế.
PGS.TS. Phạm Đức Khuê công bố kết quả bảo vệ LATS
Trong phần trình bày, NCS Nguyễn Hoàng Phúc đã thể hiện sự nắm vững chuyên môn, trả lời thuyết phục các câu hỏi phản biện. Hội đồng đánh giá cao năng lực nghiên cứu, tinh thần nghiêm túc và ý chí bền bỉ của nghiên cứu sinh. Với tỷ lệ bỏ phiếu 100% tán thành, Hội đồng đã thống nhất đề nghị công nhận học vị Tiến sĩ đối với NCS Nguyễn Hoàng Phúc. PGS.TS. Phạm Đức Khuê – Chủ tịch Hội đồng – đã thay mặt toàn thể Hội đồng gửi lời chúc mừng chân thành đến nghiên cứu sinh, đồng thời ghi nhận và tri ân sự đóng góp của tập thể cán bộ hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Ngọc Ngọc, TS. Trương Văn Minh – những người thầy âm thầm vun đắp từng bước tiến trong nghiên cứu, với niềm tự hào khi có thêm một học trò trẻ xuất sắc đạt trình độ tiến sĩ.
NCS Nguyễn Hoàng Phúc cùng tập thể người hướng dẫn khoa học
Trong buổi lễ bảo vệ luận án tiến sĩ, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Anh – đại diện tập thể cán bộ hướng dẫn đã đưa ra những nhận xét sâu sắc về quá trình nghiên cứu của NCS Nguyễn Hoàng Phúc. Các thầy đánh giá cao năng lực nghiên cứu, tính khoa học của luận án, đồng thời ghi nhận tinh thần chủ động học hỏi, thái độ nghiêm túc và ý chí bền bỉ của nghiên cứu sinh trong suốt quá trình thực hiện. Những buổi trao đổi học thuật cùng sự miệt mài trong việc hoàn thiện bản thảo đã góp phần hình thành một chặng đường trưởng thành đầy bản lĩnh. Hai cán bộ hướng dẫn nhấn mạnh rằng NCS Nguyễn Hoàng Phúc có khả năng làm việc độc lập, thể hiện qua việc tự xây dựng chương trình xử lý số liệu bằng ngôn ngữ C++ và phân tích khối lượng lớn số liệu trùng phùng thu được trong khoảng 693 giờ đo. Bằng sự kiên trì và tinh thần trách nhiệm cao, nghiên cứu sinh đã hoàn thiện một luận án có giá trị khoa học sâu sắc. Sự tự tin trong ngày bảo vệ đã để lại ấn tượng mạnh mẽ, khiến thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè xúc động, tự hào.
Bà Trần Thị Kim Oanh tặng hoa chức mừng NCS Nguyễn Hoàng Phúc
Trong buổi lễ bảo vệ luận án tiến sĩ cấp Viện, bà Trần Thị Kim Oanh – đại diện cơ sở đào tạo – đã gửi lời chúc mừng đầy xúc động tới nghiên cứu sinh Nguyễn Hoàng Phúc, người vừa khép lại một hành trình học thuật nhiều thử thách nhưng cũng rực rỡ và thành quả. Bà ghi nhận sự nỗ lực không ngừng, tinh thần kiên trì và thái độ nghiêm túc mà nghiên cứu sinh đã thể hiện, đồng thời nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của tập thể cán bộ hướng dẫn – những người thầy tận tâm đã đồng hành, truyền cảm hứng và định hướng để nghiên cứu sinh từng bước trưởng thành về chuyên môn, hoàn thiện một công trình khoa học có giá trị thực tiễn cao, thành công hôm nay là kết quả của sức mạnh tập thể: sự tận tâm của giảng viên, sự hỗ trợ của đồng nghiệp và môi trường học thuật giàu cảm hứng.
NCS Nguyễn Hoàng Phúc cùng các thành viên Hội đồng
Trong niềm xúc động, NCS Nguyễn Hoàng Phúc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Hội đồng, tập thể cán bộ hướng dẫn, lãnh đạo Viện Nghiên cứu hạt nhân, Trung tâm Đào tạo hạt nhân, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, bạn bè và người thân đã luôn đồng hành, khích lệ. Nghiên cứu sinh khẳng định sẽ tiếp tục phát huy kiến thức và kinh nghiệm để đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực vật lý nguyên tử và hạt nhân, mang lại giá trị thiết thực cho cộng đồng khoa học.
Thành công của luận án không chỉ đánh dấu bước trưởng thành trong sự nghiệp khoa học của một nhà nghiên cứu trẻ mà còn phản ánh sự phát triển từng bước của lĩnh vực vật lý hạt nhân thực nghiệm tại Việt Nam. Những kết quả đạt được góp phần bổ sung dữ liệu về cấu trúc hạt nhân, đồng thời cho thấy năng lực làm chủ các phương pháp nghiên cứu hiện đại của đội ngũ nghiên cứu trẻ trong nước. Với nền tảng nghiên cứu đã được khẳng định, Nguyễn Hoàng Phúc được kỳ vọng sẽ tiếp tục có những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của khoa học hạt nhân Việt Nam trong thời gian tới.
Nguyễn Thúy Hằng