TRUNG TÂM ĐÀO TẠO HẠT NHÂN

Hội thảo được tổ chức tại Trung tâm Đào tạo hạt nhân trong vòng 2 ngày, từ ngày 10 đến ngày 11 tháng 3 năm 2026, với chủ đề “Đo đạc dòng chảy sử dụng kỹ thuật đo lường dòng chảy sử dụng sóng siêu âm và phương pháp đo biên dạng vận tốc bằng siêu âm”. Hội thảo được tổ chức với sự hợp tác giữa Viện Khoa học Tokyo và Trung tâm Đào tạo hạt nhân, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam. Tham dự hội thảo có 4 giáo sư đến từ Nhật Bản, Thái Lan và 4 sinh viên Nhật Bản. Về phía Việt Nam, có sự tham gia của các đồng nghiệp từ các đơn vị trong Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam và các sinh viên của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Hội thảo gồm 10 báo cáo, trong đó có 07 của sinh viên và 03 diễn giả chính. Cũng trong chương trình của hội thảo này, các báo cáo và khách mời đã có chuyến tham quan phòng thí nghiệm an toàn hạt nhân tại Trung tâm Đào tạo hạt nhân.

Ảnh chụp khai mạc hội thảo của các đại biểu tham dự.

Đại diện cho đơn vị đăng cai tổ chức và thay mặt Lãnh đạo Trung tâm Đào tạo hạt nhân, PGS.TS. Trịnh Anh Đức, Giám đốc Trung tâm, đã phát biểu khai mạc Hội thảo. Ông rất vinh dự và vui mừng được đón chào tất cả các diễn giả, chuyên gia và sinh viên tham dự Hội thảo. Ông tin rằng đây là cơ hội để các chuyên gia, nhà nghiên cứu và sinh viên trao đổi kinh nghiệm và kiến thức về kỹ thuật đo dòng chảy dựa trên kỹ thuật sóng siêu âm. Có thể thấy rõ rằng các kỹ thuật đo dòng chảy đóng vai trò quan trọng và có nhiều ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ công nghiệp đến các ứng dụng trong lĩnh vực hạt nhân. Ông cũng gửi lời cảm ơn các diễn giả đến từ Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam đã tham gia hội thảo này và tin tưởng rằng hội thảo này sẽ là nơi để trao đổi kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hơn sự hợp tác lẫn nhau giữa các cá nhân và tổ chức liên quan trong lĩnh vực này. Cuối cùng, ông cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Giáo sư Hiroshige Kikura, các diễn giả, tất cả những người tham gia đã hỗ trợ hết mình cho Hội thảo và kính chúc Hội thảo có nhiều trao đổi quý giá, thành công tốt đẹp.

PSG.TS. Trịnh Anh Đức, Giám đốc Trung tâm Đào tạo hạt nhân, phát biểu khai mạc Hội thảo.

Đại diện cho các chuyên gia phía Nhật, Giáo sư Hiroshige Kikura, Viện Khoa học Tokyo, đã có bài phát biểu khai mạc hội thảo. Trước hết, ông thông báo rằng hội thảo này sẽ được tổ chức hằng năm.  Ông mong muốn rằng các sinh viên, các diễn giả sẽ cung cấp, chia sẻ nhiều thông tin và có nhiều thảo luận quý báu thông qua hội thảo này. Ông cũng hy vọng rằng các sinh viên, diễn giả sẽ trao đổi hết mình để Hội thảo này thực sự phát huy đúng vai trò của nó. Cuối cùng ông cũng gửi lời cảm ơn các diễn giả, các đồng nghiệp Việt Nam và đơn vị tổ chức đã tích cực chuẩn bị để hội thảo này có thể diễn ra đúng theo dự kiến.

Giáo sư Kikura, Viện Công nghệ Khoa học Tokyo, phát biểu khai mạc Hội thảo.

Mở đầu Hội thảo, Tiến sĩ Wori đến từ Hội nghiên cứu an toàn hạt nhân (NSRA), Nhật Bản, đã trình bày về bài giảng trong phiên toàn thể với tiêu đề “An toàn hệ thống điện hạt nhân và hiệu quả hoạt động của nó đối với lưu lượng kế có độ chính xác cao quan trọng ”. Trong bài trình bày, ông đã đề cập đến các mức an toàn theo tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), từ đó thảo luận về tầm quan trọng của việc đo lưu lượng nước cấp, một vấn đề liên quan mật thiết đến an toàn và hiệu quả của hệ thống điện hạt nhân, cũng như tầm quan trọng của nó trong việc nâng cao hiệu quả.

Tiến sĩ Wongsaroj, đến từ Đại học King Mongkut Thái Lan, đã có bài thuyết trình khá thú vị về ứng dụng của sóng siêu âm “Sử dụng sóng siêu âm để đo độ tươi của trứng”. Trứng là nguyên liệu có vai trò quan trọng trong quá trình nấu nướng. Độ tươi của trứng được đánh giá để phù hợp với thực đơn chế biến thực phẩm. Chế độ xung phản hồi được áp dụng để đánh giá độ tươi của trứng. Thông số này thay đổi theo thời gian bảo quản. Ứng dụng đo xung phản hồi này sẽ được kết hợp với thuật toán học máy để dự đoán độ tươi của trứng.

Kỹ sư Trương Hoàng Tuấn, Trung tâm Đào tạo hạt nhân cũng đã có bài trình bày về “Phát triển và ứng dụng các kỹ thuật ống dẫn sóng siêu âm để đo lưu lượng trong các khe hẹp.” Báo cáo chỉ ra rằng việc thêm ống dẫn sóng không làm giảm độ chính xác của hệ đo và cung cấp một cơ sở hiệu chuẩn đơn giản cho các thí nghiệm kênh khe hẹp.

Trong các ngày diễn ra hội thảo, có các báo cáo của các sinh viên Nhật Bản và Việt Nam cùng các báo cáo của các diễn giả khách mời.

Về phía các sinh viên Nhật bản có 04 báo cáo với các nội dung liên quan đến ứng dụng kỹ thuật sóng siêu âm:

1. Đo dòng trong khe hẹp trong các bộ tản nhiệt của ô tô (Hibiki KOHAMA, Viện Khoa học Tokyo), trong đó có trình bày về việc xây dựng thiết bị đo, khảo sát đặc tính của sóng âm truyền trong các môi trường khác nhau ở các vị trí khác nhau.
2. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác trong đo mức nước trong các ống đứng sử dụng sóng siêu âm (Takahiro Ito, Viện Khoa học Tokyo). Báo cáo đã khảo sát góc đo trên một số vật liệu ở các mức nước khác nhau để xem xét độ nhạy, độ chính xác của phép đo.
3. Nghiên cứu cơ bản về sử dụng phương pháp lệch chùm tia quang học để xác định hình dạng, kích thước vật chất (R. Hirai, Viện Khoa học Tokyo) trong đó có trình bày về nguyên lý, chế tạo và khả năng ứng dụng của các đầu dò quang âm để xác định hình dạng, kích thước của vật đo, từ đó phát triển phương pháp xây dựng hình ảnh 3D của vật. 
4. Cũng trong lĩnh vực ứng dụng của chùm tia quang học để xác định hình dạng, kích thước, nhưng ứng dụng trong giám sát tại chỗ các mảnh vụn nhiên liệu hạt nhân trong môi trường có độ đục cao (S. Kozaka, Viện Khoa học Tokyo). Báo cáo chỉ ra tiềm năng ứng dụng rất cao của kỹ thuật này trong các môi trường có độ đục tầm 400 ppm.

Về phía các sinh viên Việt Nam có 03 báo cáo với các nội dung cụ thể như sau:

1. Ứng dụng sóng siêu âm trong đo biên dạng vận tốc của đối lưu tự nhiên trong bó nhiên liệu 2×2 (báo cáo viên Trịnh Thế Nghĩa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội). Báo cáo này nêu lên vai trò của đối lưu tự nhiên để lấy nhiệt dư sau khi dừng lò, phương pháp UVP, hệ thực nghiệm và một số kết quả đo dòng bằng sóng siêu âm thực hiện trên hệ đo 2×2 tại Trung tâm Đào tạo hạt nhân.  
2. Đo đạc thực nghiệm đặc trưng 3 chiều bong bóng đơn lẻ trong cột nước sử dụng camera tốc độ cao kết hợp với hệ gương (Phạm Thanh Tùng, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội). Báo cáo viên kỳ vọng sẽ sử dụng kỹ thuật sóng siêu âm để áp dụng cho đối tượng bong bóng đơn đã khảo sát.
3. Nghiên cứu dòng đối lưu tự nhiên trong mô hình vòng tuần hoàn của lò phản ứng mô đun nhỏ sử dụng phần mềm RELAP5 và ANSYS (Trần Thị Hoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội).

Tại phiên bế mạc hội thảo, Ban tổ chức đã trao giải báo cáo xuất sắc cho 03 báo cáo gồm 02 sinh viên Nhật Bản và 01 sinh viên Việt Nam.

Ảnh chụp các sinh viên nhận giải Báo cáo xuất sắc.

Phát biểu tại phiên bế mạc, Giáo sư Kikura gửi lời cảm ơn các diễn giả và sinh viên đã tích cực tham gia thảo luận tại hội thảo. Ông cũng tin rằng Hội thảo đã tạo ra môi trường hợp tác tích cực qua những trao đổi trực tiếp và gián tiếp giữa các diễn giả và sinh viên. Ông khẳng định rằng Hội thảo đã thành công tốt đẹp với nhiều kiến thức, kinh nghiệm được chia sẻ, nhiều ý kiến trao đổi và cả sự giao lưu rất ý nghĩa của sinh viên các nước. Cuối cùng, ông gửi lời cảm ơn các đồng nghiệp Nhật Bản cũng như Việt Nam đã tích cực tham gia để có được thành công của hội thảo và cũng mong muốn rằng sẽ có nhiều báo cáo, nhiều sinh viên sẽ đăng ký tham gia hội thảo lần thứ 3 trong năm tới.  

Trần Thanh Trầm, Trung tâm Đào tạo hạt nhân